บทความ Pull-Out Test คืออะไร อธิบายหลักการ อุปกรณ์ และขั้นตอน Step Loading ไว้แล้ว บทความนี้ต่อจากตรงนั้น คืออธิบายว่าเมื่อรายงานมาถึงมือ จะอ่านตารางและกราฟอย่างไร โดยใช้ข้อมูลจริง 23 จุดที่ทดสอบบนผิวคอนกรีตเรียบ จากงานทดสอบเหล็กข้ออ้อย DB16 ของโรงงานผลิตเวชภัณฑ์แห่งหนึ่งใน อ.พานทอง จ.ชลบุรี ที่ SPN ทดสอบช่วงปลายปี 2025

ทีม SPN ทดสอบ Pull-Out เหล็กข้ออ้อย DB16 หน้างาน อ.พานทอง จ.ชลบุรี กระบอกไฮดรอลิกลูกสูบกลวงสีเหลืองวางบนผิวคอนกรีต แผ่นเหล็กบนหัวกระบอก Dial Gauge ติดขาตั้งแม่เหล็กบนเหล็กกล่องที่วางแยก สายไฮดรอลิกต่อไปยังปั๊มมือ และป้ายระบุจุดทดสอบ T-02
ชุดทดสอบ Pull-Out เหล็ก DB16 หน้างาน อ.พานทอง จ.ชลบุรี ฐานกระบอกไฮดรอลิกวางบนผิวคอนกรีตเรียบ ขาตั้ง Dial Gauge ติดบนเหล็กกล่องที่วางแยกจากฐานกระบอก และทุกจุดมีป้ายระบุโครงการ ตำแหน่ง ชนิดเหล็ก รหัสจุด และวันที่ (ภาพ: SPN Soil Engineering)

ผล Pull-Out Test ตัดสินผ่านหรือไม่ผ่านจากอะไร?

เกณฑ์ผ่านของ Pull-Out Test แบบพิสูจน์แรง (Proof Load) คือ รับแรงทดสอบได้ครบ ค้างแรงไว้ได้ตามเวลาที่กำหนด และไม่เกิดรูปแบบการวิบัติใด ๆ ASTM E488 ระบุรูปแบบการวิบัติไว้ 5 แบบ ได้แก่ คอนกรีตแตกเป็นกรวยเฉือน คอนกรีตร้าวแล้วพุกถอน พุกถอนหลุด แรงยึดเหนี่ยว (Bond) วิบัติ และชิ้นส่วนของระบบยึดแตกหัก

ข้อที่มักเข้าใจผิดคือ Bond วิบัติไม่จำเป็นต้องเห็นเหล็กหลุดออกมา มาตรฐานนิยามว่า การเคลื่อนตัวต่อเนื่องขณะแรงคงที่หรือแรงลดลง ก็ถือเป็นการวิบัติแล้ว สัญญาณหน้างานคือเข็ม Dial Gauge เดินไม่หยุดระหว่างค้างแรง หรือเกจแรงดันตกลงเองทั้งที่ไม่ได้ปล่อยวาล์ว

งานนี้ใช้เกณฑ์ตามข้อกำหนดของโครงการ คือ ค้างแรงทดสอบไว้อย่างน้อย 3 นาที โดยไม่มีการเคลื่อนตัวที่สังเกตได้ เช่น แหวนรองใต้น็อตไม่หลวม ส่วน "ขนาด" ของการเคลื่อนตัวรวม ASTM E488 ไม่ได้กำหนดเป็นตัวเลขตายตัว ถ้าผู้ออกแบบต้องการจำกัดการเคลื่อนตัว ต้องเขียนค่าจำกัดไว้ในข้อกำหนดตั้งแต่ก่อนทดสอบ

ระหว่างค้างแรงทดสอบ ผู้ควบคุมงานจึงดูได้เอง 3 จุด คือ เข็ม Dial Gauge เกจแรงดันของปั๊ม และผิวคอนกรีตรอบฐานกระบอก ตามแบบจำลองด้านล่าง

แบบจำลอง 3 มิติ ชุดทดสอบ Pull-Out เหล็ก DB16 บนพื้นคอนกรีตระหว่างค้างแรงทดสอบ พร้อมสัญญาณ 3 จุดที่ใช้ตัดสินผ่านหรือไม่ผ่านที่หน้างาน (ภาพเชิงแนวคิดจากข้อมูลในบทความ) ภาพสามมิติเชิงแนวคิดของแผ่นพื้นคอนกรีตที่มีเหล็กข้ออ้อยเสียบเรียงเป็นแถว เส้นประบนหน้าตัดแสดงความลึกฝังของเหล็กแต่ละเส้น เหล็กสองเส้นแรกมีเครื่องหมายถูกสีเขียวหมายถึงทดสอบแล้วผ่าน เหล็กเส้นที่สามกำลังทดสอบ มีกระบอกไฮดรอลิกลูกสูบกลวงสีเหลืองวางบนฐานรองที่แนบผิวคอนกรีต มีแผ่นเหล็กและหัวจับเหล็กอยู่ด้านบน Dial Gauge ติดขาตั้งแม่เหล็กบนเหล็กกล่องที่วางแยกจากฐานกระบอก ก้านวัดแตะแผ่นเหล็กบนหัวกระบอก ปั๊มมือพร้อมเกจแรงดันต่อสายไฮดรอลิกเข้ากระบอก มีป้ายระบุจุดทดสอบ และวิศวกรยืนจดค่า หมายเลข 1 อยู่ที่ Dial Gauge หมายเลข 2 อยู่ที่เกจแรงดันของปั๊ม หมายเลข 3 อยู่ที่ผิวคอนกรีตรอบฐานกระบอก ใต้ภาพมีกรอบสามกรอบเทียบสภาพที่ผ่านกับไม่ผ่าน กรอบที่ 1 เข็ม Dial Gauge นิ่งระหว่างค้างแรงถือว่าผ่าน ถ้าเข็มเดินไม่หยุดขณะแรงคงที่ถือเป็นแรงยึดเหนี่ยววิบัติ กรอบที่ 2 เกจแรงดันคงที่ถือว่าผ่าน ถ้าแรงดันตกเองทั้งที่ไม่ได้ปล่อยวาล์วถือว่าไม่ผ่าน กรอบที่ 3 คอนกรีตรอบจุดยึดไม่มีรอยร้าวถือว่าผ่าน ถ้าร้าวหรือแตกเป็นกรวยถือว่าไม่ผ่าน กรอบด้านขวาสรุปว่าแรงทดสอบของงานตัวอย่างคือ 48.75 กิโลนิวตัน มาจากแรงออกแบบ 39 กิโลนิวตันคูณ 1.25 และค้างแรงอย่างน้อย 3 นาทีตามข้อกำหนดของโครงการนั้น เกณฑ์ผ่านคือรับแรงทดสอบได้ครบ ค้างแรงได้โดยไม่เลื่อนต่อเนื่อง และไม่เกิดรูปแบบการวิบัติตาม ASTM E488 งานจริง 23 จุดผ่านทั้งหมด เคลื่อนตัว 1.04 ถึง 3.76 มิลลิเมตร ค่ามัธยฐาน 1.79 มิลลิเมตร แถบล่างสรุปลำดับ คือ ให้แรงเป็นขั้นไม่เกินขั้นละ 15 เปอร์เซ็นต์ ค้างขั้นละ 2 นาที ค้างแรงทดสอบ แล้วอ่านกราฟรายจุดเพื่อดูคุณภาพ แบบจำลอง 3 มิติ (3D): ช่วงค้างแรง ดู 3 จุดนี้เพื่อตัดสินผล แผนภาพไม่ตามมาตราส่วน 1 2 3 เขียว ✓ = ทดสอบแล้วผ่าน วงประ = รอทดสอบ เหล็ก DB16 ฝังลึก 26 ซม. (เส้นประ) ขาตั้ง Dial Gauge วางแยกจากฐานกระบอก 1 เข็ม Dial Gauge นิ่ง เดินไม่หยุด ขณะแรงคงที่ 2 เกจแรงดันปั๊ม คงที่ ตกเอง ทั้งที่ไม่ปล่อยวาล์ว 3 คอนกรีตรอบจุดยึด ไม่ร้าว ร้าว/กรวย ดูรอบฐานกระบอก ตัดสินผลช่วงค้างแรง 48.75 kN แรงทดสอบ = 39 kN × 1.25 ค้างแรง ≥ 3 นาที (ข้อกำหนดงานนี้) ผ่าน เมื่อครบ 3 ข้อ รับแรงทดสอบได้ครบ ค้างแรงได้ ไม่เลื่อนต่อเนื่อง ไม่เกิดรูปแบบการวิบัติ ไม่ผ่าน เมื่อพบข้อใดข้อหนึ่ง เข็มเดินไม่หยุดขณะแรงคงที่ แรงดันตกเองโดยไม่ปล่อยวาล์ว คอนกรีตแตกกรวย / พุกถอน ผลงานจริงในบทความ 23/23 จุด PASS เคลื่อนตัว 1.04–3.76 มม. ค่ามัธยฐาน 1.79 มม. เกณฑ์อ้างอิง ASTM E488 1 ให้แรงเป็นขั้น ขั้นละ ≤ 15% · ค้าง 2 นาที 2 ค้างแรงทดสอบ ดู 3 จุดในภาพตลอดเวลาค้าง 3 อ่านกราฟรายจุด ดูคุณภาพ ไม่ใช่แค่ PASS
แบบจำลอง 3 มิติเชิงแนวคิดของชุดทดสอบ Pull-Out ระหว่างค้างแรงทดสอบ 48.75 kN หมายเลข 1–3 คือจุดที่ใช้ตัดสินผ่านหรือไม่ผ่านที่หน้างาน กรอบล่างเทียบสภาพที่ผ่าน (เขียว) กับไม่ผ่าน (แดง) ตัวเลขมาจากงานจริงในบทความ (ภาพ: SPN Soil Engineering)
💡 แยก "ผ่าน/ไม่ผ่าน" ออกจาก "คุณภาพ"

จุดที่ผ่านเกณฑ์ทุกจุดยังมีคุณภาพการติดตั้งและคุณภาพการวัดต่างกันได้มาก กราฟ Load–Movement คือเครื่องมือแยกความต่างนี้ รายงานที่ดีจึงต้องมีตารางแรงและการเคลื่อนตัวรายขั้นพร้อมกราฟทุกจุด ไม่ใช่แค่คำว่า PASS

แรงทดสอบมาจากไหน? ตัวอย่างเหล็ก DB16 แรงออกแบบ 39 kN

แรงทดสอบ (Test Load) คือแรงออกแบบคูณตัวคูณที่ผู้ออกแบบหรือข้อกำหนดโครงการกำหนด งานนี้ทดสอบเหล็กข้ออ้อย DB16 ฝังในคอนกรีต 26 ซม. แรงออกแบบ 39 kN และใช้ตัวคูณ 1.25

แรงทดสอบ = 39 kN × 1.25 = 48.75 kN ≈ 4.97 ตัน 1 ตัน ≈ 9.81 kN · ให้แรงเป็นขั้นละ 15% (7 ขั้น) ค้างขั้นละ 2 นาที · ไม่เกินขั้นละ 15% ตาม ASTM E488

เมื่อทดสอบเหล็กเสียบ ต้องเช็คอีกข้อว่า แรงทดสอบต่ำกว่าแรงครากของเหล็กพอสมควร เพราะเป้าหมายคือทดสอบแรงยึดเหนี่ยวในคอนกรีต ไม่ใช่ดึงเหล็กจนคราก ตัวอย่าง: DB16 มีพื้นที่หน้าตัด 2.01 ซม.² หากเป็นเหล็ก SD40 (fy = 4,000 กก./ซม.²) แรงครากประมาณ 8,040 กก. หรือราว 78.9 kN แรงทดสอบ 48.75 kN จึงอยู่ที่ประมาณ 62% ของแรงคราก ชั้นคุณภาพเหล็กจริงให้ยืนยันจากแบบก่อสร้างของแต่ละโครงการ

อีกเรื่องที่เห็นได้จากแผ่นข้อมูลคือ ค่าเกจแรงดันขึ้นกับกระบอกแต่ละชุด งานนี้ใช้กระบอกไฮดรอลิก 2 ชุด ชุดหนึ่งอ่านได้ 145 bar อีกชุดอ่านได้ 107 bar ที่แรงเท่ากัน 4.97 ตัน เพราะพื้นที่ลูกสูบต่างกัน รายงานจึงต้องระบุเลขกระบอกและเลขเกจที่ใช้ในแต่ละจุด และแนบใบสอบเทียบที่ตรงกับเลขนั้น

ผลงานจริง 23 จุด: ผ่านทุกจุด เคลื่อนตัว 1.04–3.76 มม.

23/23
PASS · ไม่มีรอยร้าว
48.75 kN
แรงทดสอบ ครบทุกจุด
1.79 มม.
ค่ามัธยฐานการเคลื่อนตัว (1.04–3.76)

ทุกจุดรับแรงทดสอบได้ครบ ค้างแรงได้ และไม่พบรอยร้าวของคอนกรีต การเคลื่อนตัวที่แรงสูงสุดอยู่ระหว่าง 1.04 ถึง 3.76 มม. แม้ทุกจุดผ่านเกณฑ์ ค่าสูงสุดก็ยังต่างจากค่าต่ำสุดราว 3.6 เท่า ความต่างนี้คือสิ่งที่คอลัมน์ PASS ไม่ได้บอก และเป็นเหตุผลที่ต้องอ่านกราฟรายจุดประกอบ

← เลื่อนดูตารางทั้งหมด →

สรุปผล 23 จุดที่แรงทดสอบ 48.75 kN (บนผิวคอนกรีตเรียบ)
รายการค่า
จำนวนจุด23
การเคลื่อนตัวต่ำสุด1.04 มม.
ค่ามัธยฐาน1.79 มม.
การเคลื่อนตัวสูงสุด3.76 มม.
ผลตัดสินPASS ทุกจุด
ชุดทดสอบ Pull-Out จุดที่ 29 บนผิวคอนกรีตเรียบ กระบอกไฮดรอลิกลูกสูบกลวงสีเหลืองวางบนแผ่นเหล็กรองรับ เหล็ก DB16 สอดผ่านกลางกระบอก Dial Gauge ติดขาตั้งแม่เหล็กบนเหล็กกล่องที่วางแยกจากฐานกระบอก และป้าย PULL OUT TEST ระบุวันที่ 21 November 2025
จุดทดสอบที่ 29 บนผิวคอนกรีตเรียบ ฐานกระบอกแนบผิวคอนกรีตโดยตรง และขาตั้ง Dial Gauge วางบนเหล็กกล่องแยกจากฐานกระบอก ป้ายในภาพระบุรหัสจุดและวันที่ ซึ่งต้องตรงกับตารางสรุปและแผ่นข้อมูลในรายงาน (ภาพ: SPN Soil Engineering)

อ่านกราฟ Load–Movement: 4 รูปแบบที่พบในงานจริง

กราฟ Load–Movement คือกราฟแรงดึง (แกนตั้ง) เทียบการเคลื่อนตัวของปลายเหล็กที่อ่านจาก Dial Gauge เมื่อครบ 2 นาทีของแต่ละขั้น (แกนนอน) รูปร่างของกราฟบอกได้มากกว่าตัวเลขตัวสุดท้าย กราฟด้านล่างพล็อตจุด POT-24 จากแผ่นข้อมูลจริง เทียบกับช่วงค่าของทั้ง 23 จุด และแถบล่างสรุป 4 รูปแบบกราฟที่ควรรู้จักไว้

กราฟ Load–Movement ของเหล็ก DB16 จุด POT-24 จากแผ่นข้อมูลจริง พร้อมช่วงค่าการเคลื่อนตัวของ 23 จุดที่ทดสอบบนผิวคอนกรีตเรียบ และ 4 รูปแบบกราฟเชิงหลักการ แผง ก กราฟจากค่าที่อ่านครบ 2 นาทีของแต่ละขั้นในแผ่นข้อมูลจริง แกนตั้งคือแรงดึง 0 ถึง 55 กิโลนิวตัน แกนนอนคือการเคลื่อนตัว 0 ถึง 4 มิลลิเมตร ให้แรงเป็นขั้น 15 30 45 60 75 90 และ 100 เปอร์เซ็นต์ ของแรงทดสอบ 48.75 กิโลนิวตัน ซึ่งเท่ากับ 39 คูณ 1.25 เส้นประสีเทาคือแรงออกแบบ 39 กิโลนิวตัน POT-24 เป็นเส้นตรงชัน เคลื่อนตัว 1.67 มิลลิเมตรที่แรงทดสอบ เส้นประสีฟ้าคือการยืดตัวของเหล็กตาม PL/AE ประมาณ 0.36 มิลลิเมตร โดยสมมติความยาว 300 มิลลิเมตร แถบสีเขียวที่ระดับแรงทดสอบคือช่วงค่าการเคลื่อนตัวของ 23 จุด 1.04 ถึง 3.76 มิลลิเมตร ค่ามัธยฐาน 1.79 มิลลิเมตร แผง ข สรุปตัวเลข 23 จุด ผ่านทุกจุด ค้างแรงทดสอบได้อย่างน้อย 3 นาทีโดยไม่เลื่อน แถบล่างคือสี่รูปแบบกราฟเชิงหลักการ เส้นตรงชัน โค้งลาดช่วงท้าย กระโดดช่วงแรก และลาดสม่ำเสมอ Pull-Out Test DB16: กราฟ Load–Movement บนผิวคอนกรีตเรียบ ข้อมูลจริง 23 จุด ก) POT-24 เทียบช่วงค่าของ 23 จุด (สเกล 0–4 มม.) 0 1 2 3 4 0 10 20 30 40 50 การเคลื่อนตัวที่อ่านได้ (มม.) แรงดึง (kN) แรงทดสอบ 48.75 kN (39 × 1.25) แรงออกแบบ 39 kN POT-24 · 1.67 มม. (ข้อมูลจริง) ยืดตัวเหล็ก PL/AE ≈ 0.36 มม.* ช่วงค่า 23 จุด · 1.04–3.76 มม. มัธยฐาน 23 จุด · 1.79 มม. * สมมติความยาวเหล็กถึงหัวจับ 300 มม. ข) สรุปผล 23 จุด 23/23 PASS · ไม่พบรอยร้าว 48.75 kN แรงทดสอบ ครบทุกจุด 1.79 มม. ค่ามัธยฐานการเคลื่อนตัว 1.04–3.76 ช่วงค่า (มม.) ≥ 3 นาที ค้างแรงทดสอบ ไม่เลื่อน 4 รูปแบบกราฟที่ควรรู้จัก (ภาพเชิงหลักการ ไม่ใช่ค่าวัดจริง) ① เส้นตรงชัน รูปแบบที่ควรเป็น ② โค้งลาดช่วงท้าย ดูช่วงค้างแรง ③ กระโดดช่วงแรก ชุดรองรับยุบตัว ④ ลาดสม่ำเสมอ สงสัยการวัดก่อน
กราฟ Load–Movement ของเหล็ก DB16 จุด POT-24 พล็อตจากค่าที่อ่านครบ 2 นาทีของแต่ละขั้นในแผ่นข้อมูลจริง แถบสีเขียวคือช่วงค่าการเคลื่อนตัวที่แรงทดสอบ 48.75 kN ของทั้ง 23 จุด ส่วนแถบล่างเป็นภาพเชิงหลักการของ 4 รูปแบบกราฟ ไม่ใช่ค่าวัดจริง (ภาพ: SPN Soil Engineering)

1. เส้นตรงชันสม่ำเสมอ — รูปแบบที่ควรเป็น

กราฟเส้นตรงชันคือการเคลื่อนตัวเพิ่มขึ้นเท่า ๆ กันทุกขั้นและมีค่าน้อย เช่น POT-24 เคลื่อนตัวขั้นละ 0.18–0.27 มม. รวม 1.67 มม. ที่แรงสูงสุด รูปแบบนี้บอกว่าระบบยึดยังทำงานในช่วงยืดหยุ่น และชุดทดสอบวางมั่นคง ทั้ง 23 จุดของงานนี้เคลื่อนตัวไม่เกิน 3.76 มม. ที่แรงทดสอบ

2. ชันช่วงต้น แล้วโค้งลาดช่วงท้าย — ต้องดูช่วงค้างแรง

กราฟโค้งลาดช่วงท้ายคือการเคลื่อนตัวต่อขั้นโตขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อแรงสูงขึ้น ช่วงแรงต่ำยังเป็นเส้นชัน แต่ 2–3 ขั้นสุดท้ายการเคลื่อนตัวต่อขั้นเพิ่มขึ้นหลายเท่า รูปแบบนี้แสดงว่าแรงยึดเหนี่ยวเริ่มทำงานนอกช่วงยืดหยุ่น

ตัวชี้ขาดคือ ช่วงค้างแรงคงที่ ถ้าการเคลื่อนตัวหยุดนิ่งภายในเวลาค้าง ถือว่ายังรับแรงได้ แต่ถ้าเข็มเดินต่อไม่หยุดหรือแรงดันตก นั่นคือ Bond วิบัติตามนิยามของ ASTM E488 จุดที่มีกราฟแบบนี้แม้ผ่าน ควรให้ผู้ควบคุมงานย้อนดูการติดตั้งของจุดนั้น เช่น ความสะอาดรูเจาะและความลึกฝัง

3. กระโดดช่วงแรก แล้วชันขึ้น — มักเป็นการยุบตัวของชุดรองรับ

กราฟกระโดดช่วงแรกคือการเคลื่อนตัวก้อนใหญ่ในขั้นแรก ๆ แล้วกลับมาชันในขั้นถัดไป ถ้าเป็นการเลื่อนของเหล็กจริง กราฟจะไม่กลับมาชันหลังกระโดด รูปแบบนี้จึงมักมาจากชิ้นส่วนในชุดทดสอบที่ยังไม่แนบสนิท เช่น แผ่นรองหรือวัสดุหนุนใต้ฐานกระบอกยุบตัว หรือระยะฟรีของเกลียวและน็อต

ASTM E488 จัดการเรื่องนี้ไว้ 2 ขั้น คือให้แรงเริ่มต้น (Seating Load) ไม่เกิน 5% ของแรงสูงสุดเพื่อให้ทุกชิ้นส่วนแนบสนิทก่อนตั้งศูนย์ และให้แก้ค่าการเคลื่อนตัวโดยลากเส้นโค้งผ่านจุดข้อมูลย้อนกลับไปหาแรงศูนย์ แล้ววัดการเคลื่อนตัวจากจุดศูนย์ใหม่นั้น (Corrected Displacement)

4. ลาดสม่ำเสมอตั้งแต่ขั้นแรก — สงสัยการวัดก่อนสงสัยเหล็ก

กราฟลาดสม่ำเสมอคือการเคลื่อนตัวมากและเท่า ๆ กันทุกขั้นตั้งแต่แรงยังต่ำ การที่ระบบ "นิ่ม" ตั้งแต่แรงเพียง 15% โดยไม่มีช่วงเส้นตรงชันให้เห็นก่อน ไม่ใช่พฤติกรรมปกติของการเลื่อนของ Bond ซึ่งมักเริ่มชัดตอนแรงสูง จึงควรตรวจการวัดก่อน เช่น ฐานรองกระบอกทรุดตัว หรือขาตั้ง Dial Gauge ขยับตามพื้นที่รับแรง ถ้าจุดนั้นยังค้างแรงได้และไม่พบรอยร้าว ก็ยังผ่านเกณฑ์ได้ แต่รายงานควรหมายเหตุไว้ว่าค่าการเคลื่อนตัวอาจคลาดเคลื่อนจากสภาพการติดตั้งชุดทดสอบ

ค่าการเคลื่อนตัวที่อ่านได้ มาจากอะไร?

ค่าที่อ่านได้เป็นผลรวมของการเคลื่อนตัว 4 ส่วน ไม่ใช่การเลื่อนของเหล็กอย่างเดียว เพราะ Dial Gauge ไม่ได้วัด "การเลื่อนของเหล็ก" โดยตรง แต่วัดการขยับของแผ่นเหล็กบนหัวกระบอก ซึ่งยกขึ้นพร้อมหัวจับเหล็ก เทียบกับจุดอ้างอิงของขาตั้ง ถ้าฐานรองกระบอกไม่แนบผิวคอนกรีต ส่วนที่ไม่แนบจะยุบตัวเมื่อรับแรง และถ้าขาตั้ง Dial Gauge วางใกล้พื้นที่รับแรงกด จุดอ้างอิงก็ขยับตามด้วย ค่าที่อ่านได้จึงรวมการเคลื่อนตัวของชุดทดสอบเข้าไป

การเคลื่อนตัวที่อ่านได้ ประกอบด้วยอะไรบ้าง?

  • ก. การยืดตัวแบบยืดหยุ่นของเหล็กช่วงที่โผล่พ้นคอนกรีต — คำนวณได้จาก PL/AE (ดูกล่องด้านล่าง)
  • ข. การเลื่อนของเหล็กเทียบกับคอนกรีต — ส่วนที่บอกคุณภาพแรงยึดเหนี่ยวจริง
  • ค. การแนบตัวของชิ้นส่วน — แผ่นรอง น็อต เกลียว และข้อต่อ มักเกิดในขั้นแรก ๆ
  • ง. การทรุดตัวของฐานรองรับและการขยับของจุดอ้างอิง — ขึ้นกับความเรียบของพื้นที่วางชุดทดสอบและตำแหน่งขาตั้ง

รูปตัดด้านล่างแสดงตำแหน่งของทั้ง 4 ส่วนบนชุดทดสอบแบบที่ใช้ในงานนี้ ก้าน Dial Gauge แตะแผ่นเหล็กบนหัวกระบอกซึ่งยกขึ้นพร้อมหัวจับเหล็ก ค่าที่อ่านได้จึงเป็นผลรวมของ ก + ข + ค + ง เสมอ มีเพียงส่วน ข ที่บอกคุณภาพแรงยึดเหนี่ยวจริง

รูปตัดชุดทดสอบ Pull-Out เหล็กเสียบ DB16 ฝังลึก 26 ซม. และที่มาของค่าการเคลื่อนตัวที่ Dial Gauge อ่านได้ ก ข ค ง รูปตัดจำลองเชิงหลักการ ไม่ตามมาตราส่วน หมายเลขหนึ่ง เหล็กข้ออ้อย DB16 ฝังลึก 26 เซนติเมตรในรูเจาะพร้อมกาว รับแรงด้วยแรงยึดเหนี่ยว หมายเลขสอง ฐานรองกระบอกวางแนบผิวคอนกรีต หมายเลขสาม กระบอกไฮดรอลิกลูกสูบกลวง เหล็กสอดผ่านกลาง หมายเลขสี่ แผ่นเหล็กบนหัวกระบอกที่ก้าน Dial Gauge แตะ หมายเลขห้า หัวจับเหล็ก หมายเลขหก ปั๊มมือไฮดรอลิกและเกจแรงดัน หมายเลขเจ็ด Dial Gauge หมายเลขแปด ขาตั้งแม่เหล็กบนเหล็กกล่องวางแยกนอกพื้นที่รับแรงกด แรงดึงทดสอบ 48.75 กิโลนิวตัน ค่าที่ Dial Gauge อ่านได้เท่ากับ ก การยืดตัวของเหล็กช่วง L บวก ข การเลื่อนของเหล็กในคอนกรีต บวก ค การแนบตัวของชิ้นส่วน บวก ง ฐานทรุดหรือจุดอ้างอิงขยับ มีเพียง ข ที่บอกคุณภาพแรงยึดเหนี่ยวจริง ด้านขวาคำนวณส่วน ก จาก PL หาร AE ด้วยความยาวสมมติ 300 มิลลิเมตร ได้ประมาณ 0.36 มิลลิเมตร ซึ่งราวหนึ่งในสามของค่าที่ดีที่สุดในงานนี้ 1.04 มิลลิเมตร และ ASTM E488 ลดผลของการเอียงด้วยการวัดสองตำแหน่งแล้วเฉลี่ย แถบล่างคือข้อแนะนำ ให้แรงเริ่มต้นไม่เกินร้อยละห้าเพื่อให้ชิ้นส่วนแนบสนิทก่อนตั้งศูนย์ วางฐานกระบอกบนผิวเรียบ และวางจุดอ้างอิงนอกวงแรงกด Pull-Out Test: ค่าที่ Dial Gauge อ่าน มาจาก 4 ส่วน แผนภาพไม่ตามมาตราส่วน ฝังลึก 26 ซม. แรงยึดเหนี่ยว (Bond) 1 2 3 4 5 แรงดึง P = 48.75 kN (แรงทดสอบของงานนี้) ปั๊มมือ + เกจแรงดัน 6 7 8 พื้นที่รับแรงกดจากฐาน — จุดอ้างอิงควรอยู่นอกวงนี้ L ก ข ค ง ง ค่าที่อ่านได้ = ก + ข + ค + ง ก ข ค ง สัดส่วนเชิงแนวคิด ก เหล็กยืดช่วง L ข เหล็กเลื่อนในคอนกรีต ค ชิ้นส่วนแนบตัว ง ฐานทรุด / อ้างอิงขยับ มีเพียง ข ที่บอกคุณภาพ bond จริง ส่วน ก คำนวณได้: δ = PL / AE = 48,750 × 300 / (201 × 200,000) ≈ 0.36 มม. L = 300 มม. เป็นตัวอย่างสมมติ ≈ 1/3 ของจุดที่ดีที่สุด (1.04 มม.) ASTM E488: วัด 2 ตำแหน่งแล้วเฉลี่ย ΔT = ½(AN − AI + BN − BI) ลดผลจากการเอียงของชุดทดสอบ 1 แรงเริ่มต้น ≤ 5% ชิ้นส่วนแนบสนิทก่อนตั้งศูนย์ 2 ฐานวางบนผิวเรียบ ไม่หนุนบนวัสดุยุบตัว 3 อ้างอิงนอกวงแรงกด ขาตั้งบนคานแยก
รูปตัดจำลองเชิงหลักการของชุดทดสอบ Pull-Out เหล็ก DB16 ฝังลึก 26 ซม. แสดงตำแหน่งชิ้นส่วนและที่มาของค่าการเคลื่อนตัว ก ข ค ง ไม่ตามมาตราส่วน (ภาพ: SPN Soil Engineering)
  1. เหล็กข้ออ้อย DB16 ฝังลึก 26 ซม. ในรูเจาะพร้อมกาว รับแรงด้วยแรงยึดเหนี่ยว (Bond)
  2. ฐานรองกระบอก วางแนบผิวคอนกรีต ถ่ายแรงปฏิกิริยากดลงคอนกรีตรอบเหล็ก
  3. กระบอกไฮดรอลิกลูกสูบกลวง เหล็กสอดผ่านกลางกระบอก
  4. แผ่นเหล็กบนหัวกระบอก จุดที่ก้าน Dial Gauge แตะ
  5. หัวจับเหล็ก ล็อกด้วยสกรู ถ่ายแรงจากกระบอกเข้าเหล็ก
  6. ปั๊มมือไฮดรอลิก + เกจแรงดัน แปลงค่า bar เป็นแรงด้วยใบสอบเทียบของกระบอกชุดนั้น
  7. Dial Gauge วัดการขยับของแผ่นเหล็กเทียบกับจุดอ้างอิง
  8. ขาตั้งแม่เหล็กบนเหล็กกล่อง วางแยกจากฐานกระบอก นอกพื้นที่รับแรงกด
δ = PL / AE = (48,750 N × 300 มม.) / (201 มม.² × 200,000 MPa) ≈ 0.36 มม. ตัวอย่างสมมติความยาวเหล็กจากผิวคอนกรีตถึงหัวจับ (L) 300 มม. — แม้จุดที่ดีที่สุดของงานนี้ (1.04 มม.) ก็มีส่วนที่มาจากการยืดตัวของเหล็กเองราวหนึ่งในสาม ความยาวจริงของแต่ละจุดให้วัดหน้างาน

ASTM E488 ลดความคลาดเคลื่อนจากการเอียงของชุดทดสอบด้วยการวัด 2 ตำแหน่งแล้วหาค่าเฉลี่ย ΔT = ½(AN − AI + BN − BI) ในงานที่สภาพหน้างานไม่เรียบ การใช้ Dial Gauge 2 ตัว และวางขาตั้งบนคานอ้างอิงที่ยึดนอกพื้นที่รับแรง ช่วยให้ค่าการเคลื่อนตัวสะท้อนพฤติกรรมของเหล็กได้ใกล้ความจริงขึ้น

⚠️ ข้อควรวางแผนก่อนทดสอบ

ถ้าต้องการใช้ค่าการเคลื่อนตัวเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ควรเตรียมพื้นที่เรียบและสะอาดรอบจุดทดสอบให้ฐานกระบอกวางแนบผิวคอนกรีตได้ วางขาตั้ง Dial Gauge นอกพื้นที่รับแรงกด และกำหนดค่าจำกัดการเคลื่อนตัว (ถ้ามี) ไว้ในข้อกำหนดตั้งแต่ต้น

เช็คลิสต์ 7 ข้อ ก่อนรับรายงาน Pull-Out Test

  1. แรงทดสอบและที่มา — ระบุแรงออกแบบ ตัวคูณ และแรงทดสอบสุดท้ายชัดเจน เช่น 39 × 1.25 = 48.75 kN
  2. เลขเครื่องมือตรงกับใบสอบเทียบ — เลขกระบอกและเลขเกจในแผ่นข้อมูลแต่ละจุด ต้องตรงกับใบสอบเทียบที่แนบ
  3. ตารางรายขั้นและกราฟทุกจุด — แรง ค่าเกจ และการเคลื่อนตัวทุกขั้น ไม่ใช่ตารางสรุปคำว่า PASS อย่างเดียว
  4. ขั้นแรงและเวลาค้าง — ขั้นละไม่เกิน 15% ค้างขั้นละ 2 นาที และค้างแรงสุดท้ายตามเวลาที่ข้อกำหนดโครงการระบุ
  5. รูปแบบความเสียหายรายจุด — ระบุว่าไม่มีรอยร้าว หรือบรรยายรูปแบบการวิบัติตาม ASTM E488 ถ้าเกิดขึ้น
  6. ภาพถ่ายและตำแหน่ง — ภาพถ่ายทุกจุดพร้อมป้ายรหัส และรหัสจุดตรงกันทั้งตารางสรุป แผ่นข้อมูล และภาพถ่าย
  7. หมายเหตุสภาพหน้างาน — ถ้ามีเงื่อนไขที่กระทบการวัด เช่น ผิวคอนกรีตไม่เรียบหรือต้องหนุนฐานกระบอก รายงานควรบันทึกไว้ เพื่อให้ผู้ออกแบบอ่านตัวเลขได้ถูกบริบท

สรุป: อ่านผล Pull-Out Test ยังไงให้ครบ?

การอ่านผล Pull-Out Test มี 2 ขั้น ขั้นแรกตัดสินผ่าน/ไม่ผ่านตามเกณฑ์ ขั้นที่สองอ่านกราฟ Load–Movement เพื่อดูคุณภาพ

  • เกณฑ์ผ่าน — รับแรงครบ ค้างแรงได้ และไม่เกิดการวิบัติ
  • เส้นตรงชัน — รูปแบบที่ควรเป็น
  • โค้งลาดช่วงท้าย — ต้องดูช่วงค้างแรง
  • กระโดดช่วงแรก — มักมาจากการแนบตัวของชุดทดสอบ
  • ลาดตั้งแต่แรงต่ำ — ควรตรวจการวัดก่อน

งานจริง 23 จุดบนผิวคอนกรีตเรียบนี้ผ่านทุกจุด เคลื่อนตัว 1.04–3.76 มม. ค่าที่อ่านได้ทุกค่าเป็นผลรวมของการยืดตัวของเหล็ก การเลื่อนของเหล็ก และการเคลื่อนตัวของชุดทดสอบ จึงต้องอ่านคู่กับรูปร่างกราฟเสมอ

ถ้ากำลังวางแผนทดสอบพุกเคมี สตัดเกลียว หรือเหล็กเสียบ ดูรายละเอียดบริการได้ที่ ตรวจสอบโครงสร้างแบบไม่ทำลาย (NDE) หรือดูปัจจัยที่มีผลต่อค่าบริการใน ราคาตรวจสอบโครงสร้าง NDT 2026 ค่าบริการ Pull-Out Test ขึ้นกับจำนวนจุด ขนาดแรงทดสอบ และสภาพพื้นที่ ติดต่อรับใบเสนอราคาฟรีภายใน 24 ชม. ราคานี้ยังไม่รวมค่าเดินทางและค่าขนย้ายเครื่องมือ ซึ่งคิดเพิ่มตามระยะทางของหน้างาน

⚠️ หมายเหตุเรื่องข้อมูลในกรณีศึกษา

ตัวเลขและภาพถ่ายในบทความมาจากงานทดสอบจริงของ SPN โดยไม่ระบุชื่อเจ้าของโครงการ กราฟในบทความพล็อตใหม่จากค่าในแผ่นข้อมูล ส่วนรูปตัดชุดทดสอบเป็นภาพจำลองเชิงหลักการ การจัดกลุ่มรูปแบบกราฟและข้อสันนิษฐานเรื่องที่มาของการเคลื่อนตัวเป็นการอธิบายเชิงความรู้ ไม่ใช่ข้อสรุปเชิงออกแบบ การตัดสินใจเรื่องจุดยึดของแต่ละโครงการต้องผ่านวิศวกรผู้ออกแบบ